61 تۆن زێر لە ئێران چی لێهاتووە؟

بانکی ناوەندی ئەو دەنگۆیانە ڕەتدەکاتەوە کە باس لە دیارنەمانی بڕی 61تۆن زێر دەکات لەساڵی ڕابردوودا و ڕۆژنامەنووسێکیش دەڵێت”لە 81 تۆن تەنها 15 تۆنی دیارە”.

ئەمڕۆ دووشەممە 3ـی ئازاری 2025، بانکی ناوەندیی ئێران لەبارەی دیارنەمانی دەیان تۆن زێڕ ڕوونکردنەوەیدا و دەڵێت، ئەو ڕاپۆرتانەی باس لەوە دەکەن کە لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا 61 تۆن زێر دیارنەماوە دوورن لەڕاستییەوە، و جەختی لەوە کردەوە کە ڕێکاری یاسایی بەرامبەر ئەو لایەنانەی ئەو تۆمەتانەیان بڵاوکردووەتەوە دەگرێتەبەر.

ئەو ڕەتکردنەوەیە دوای ئەوە هات کە ڕاپۆرتێکی میدیایی کە ڕۆژنامەنووسی ناوداری لێکۆڵینەوە یاشار سۆڵتانی بڵاویکردەوە، تیایدا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئێران لە ماوەی دە مانگی یەکەمی ساڵی 2024دا 81 تۆن زێڕی هاوردە کردووە، بەڵام تا ئێستا چارەنووسی 61.5 تۆن لەو زێڕە نادیارە.

بەپێی ڕاپۆرتەکە، داتاکانی گومرگی ئێران دەریانخستووە کە وڵاتەکە 81 هەزار و 591 کیلۆ زێڕی هاوردەکردووە، لەکاتێکدا تەنها 15 هەزار و 805 کیلۆگرام لە ڕێگەی زیادکردن و دراوەوە خراوەتە بازاڕەوە، ئەمەش پرسیاری بەرفراوانی لەسەر چارەنووسی ئەو بڕە زێڕە دروستکردووە”ئەو 61 هەزار و 500 کیلۆ زێڕە بۆ کوێ ڕۆیشتووە؟ و لە کام لایەن یان دامەزراوەیەکدا؟”

سۆڵتانی ئاماژەی بەوەشکرد، هەرکاتێک بەرژەوەندی گشتی لە بازاڕێکی دیاریکراودا زیاد بوو و داهاتە داراییەکانی زیاد بوو، حکوومەت دەستوەردانی تێدا دەکات و بەدواداچوون بۆ چەند بارێکی زێڕی هاوردە کراوە، بەڵام لە بازاڕی ئێران هیچ ئاسەوارێکی لێ نەدۆزیوەتەوە.

ئەو ڕۆژنامەنووسە ئێرانییە بەهای ئەم بڕەی بە نزیکەی 6.32 میلیارد دۆلار خەمڵاندووە.

بەپێی ڕێساکانی بانکی ناوەندیی ئێران، دەبێت زێڕی هاوردەکراو لە ڕێگەی موزایەدەی فەرمییەوە بفرۆشرێت، بەڵام ئامارەکانی ناوەندی ئاڵوگۆڕی ئێران دەریانخستووە کە لە 17ـی ڕێبەندانی 2024 تا 27ـی بەفرانباری 2025، 92 موزایەدە بەڕێوەچووە، کە تێیدا تەنیا 15 هەزار و 805 کیلۆ زێڕ فرۆشراوە.

بەپێی ڕاپۆرتەکە، کۆی گشتی ئەو زێڕەشی کە هاتۆتە بازاڕەوە تەنها 20 هەزار و 88 کیلۆگرام بووە، واتە 61 هەزار و 500 کیلۆ هێشتا نادیارە.

بانکی ناوەندی ئێران ڕوونکردنەوەیەکی بۆ ئەو تۆمەتانە نەخستەڕوو، بەڵام پشتڕاستی کردەوە کە ڕێکاری یاسایی بەرامبەر بڵاوکەرەوەکانیان دەگرێتەبەر.

پەیوەنیدر