کۆرۆنایەکی نوێ دۆزرایەوە

توێژەرانی پەیمانگای وهان بۆ ڤایرۆسناسی لە چین ڕایانگەیاند، جۆرێکی نوێی ڤایرۆسی کۆرۆنایان لە شەمشەمەکوێرەدا دۆزیوەتەوە، ئەم ڤایرۆسە لە مرۆڤدا بەدینەکراوە، بەڵکو تەنها لە تاقیگەیەکدا دەستنیشان کراوە.

لە توێژینەوەیەکدا، کە ئەمڕۆ لە میدیاکانی چین بڵاوکراوەتەوە ئاماژەیان بەوە کردووە، ئەگەری زۆرە ئەم ڤایرۆسە نوێیە، کە لە شەمشەمەکوێرەدا دۆزراوەتەوە، لە ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ بگوازرێتەوە.

بەپێی توێژینەوەكە، ڤایرۆسەکە خانەکان تووش دەکات بە بەستنەوەی بە پڕۆتینێکەوە، کە لە تەواوی جەستەی مرۆڤ و شیردەرەکانی تردا هەیە.

ئەم ڤایرۆسە کە بە (MERS) ناسراوە، لە ساڵی 2012 تا مانگی ئایاری 2024 نزیکەی 2600 کەسی لە جیهاندا تووش کردووە و لەو ژمارەیەشدا نزیکەی ڕێژەی لە 36%ی گیانیان لەدەستداوە.

مایکل ئۆستەرهۆڵم، پسپۆڕی نەخۆشییە گوازراوەکان لە زانکۆی مینیسوتا، کاردانەوەی بەرامبەر بە توێژینەوەکە بە “زیادەڕۆیی” ناوبرد و وتی، “بەرگرییەکی زۆر لە خەڵکدا هەیە لە دژی ڤایرۆسی سارس بەراورد بە ساڵی 2019، ئەمەش ڕەنگە مەترسیی تووشبوون بە پەتاکە کەم بکاتەوە”.

ئاماژە بەوەکراوە، کە ڤایرۆسەکە توانای بەستنەوەی بە ئەنزیمی ACE2 ی مرۆڤ زۆر کەمترە، بەراورد بە ڤایرۆسی SARS-CoV-2 کە دەبێتە هۆی کۆرۆنا، هۆکارەکانی دیکەش ئەوە پیشان دەدەن کە “نابێت مەترسیی سەرهەڵدانی لە دانیشتووانی مرۆڤدا زیادەڕەوی تێدا بکرێت”.

پەیوەنیدر